Przed odlotem do Krainy Cieni

   Trochę wczoraj bliższy myśli o śmierci 
przypomniałem sobie o pewnym moim
zdjęciu...Dusze zmarłych dość często 
wyobrażano sobie jako ptaki. 

    Sporo ostatnio czytałem o orfikach i
ich wierzeniach. Wszystko to są oczywiście
domniemania, bo z wkładanych do grobów
kościanych i złotych tabliczek trudno 
czegoś pewnego się dowiedzieć. Skłania
to niektórych badaczy do daleko idącego
sceptycyzmu. Wiem o tym, ale mimo to, 
w podziemnej krainie na pewno zwrócę 
uwagę na biały cyprys i napiję się wody 
z odpowiedniego źródła, by nie utracić
pamięci. 

     Jeśli oczywiście do niej dotrę, bo 
wczorajsze utraty przytomności to
chwile, w których pozostawałem w
zupełnej nieświadomości.  A i podczas
głębokiego snu jest podobnie...

     Przez tybetańską Księgę Zmarłych 
nie udało mi się, mimo rozbudzonej
ciekawości, do końca przebrnąć. 
(Było to wiele lat temu).  A tamtejsze 
wizje zdają mi się jedynie tworami
podświadomości.  Buddyzm wadżrajany 
jest mocno przeniknięty przez wiarę
w duchy i demony, i czasem je sobie,
patrząc na moją tankę wiszącą na 
ścianie wizualizuję. Jest wyjątkowo
stara i cenna, ale moja była żona 
powiesiła ją w miejscu, gdzie była
narażona na kuchenne opary i jest
tak zniszczona, że nie da się już jej
odświeżyć.  Są na niej świetliste i
czyste święte istoty i płonące w ogniu 
namiętności żarłoczne demony,
budzące niejaką grozę. 
      Samego Buddę niezwykle zaprzątała
myśl o śmierci i przemijaniu. Chciał,
żeby medytować o nietrwałości istnienia
i uwalniać się od przywiązania do 
własnego życia i istnienia osób, które
kochamy. Jest to, w moim poczuciu, tylko
częściowo słuszne. Można się nad tym 
zastanawiać, ale nie można budować
duchowej świadomości na poczuciu 
nietrwałości istnienia i nieistnieniu 
jaźni.  Owszem, to prawda, że wszystko, 
cokolwiek gromadziliśmy zostanie 
rozproszone, że stracimy bliskich, a w 
końcu sami stąd odejdziemy...Jesteśmy 
tu bowiem na chwilę.

    Konfucjusz podobno nie rozprawiał
o duchach i odwracał swą myśl od 
śmierci, ograniczając się do żałobnego
rytuału. Jego postawa jest racjonalna,
ale aż do przesady pragmatyczna. 
    Zhuangziemu pewna czaszka 
oznajmiła, że po śmierci nie ma już 
żadnych powodów do niepokoju, 
bowiem ustają wszelkie ludzkie troski
i że czuje się w związku z tym kontenta
ze swego obecnego losu. Za życia nigdy 
nie była tak szczęśliwa. ;-)  Mimo to 
później taoiści poprzez zewnętrzną
i wewnętrzną alchemię poszukiwali
nieśmiertelności, co zapewne byłoby
dla niego czymś żałosnym. 

    Epikur ze swym pocieszeniem, że
po śmierci nie ma już żadnego bólu
jest mało efektywny w roli pocieszyciela 
i terapeuty. Wystarczy popatrzeć
na ptaka, mysz, czy owada i ich paniczną
ucieczkę przed unicestwieniem, żeby
zdać sobie sprawę z faktu, jak przemożny
jest instynkt życia. 
    Jednak zdarza się oczywiście, 
że osoba czująca ogromny ból, myśli
o śmierci z poczuciem ulgi i pragnie jej. 
A silne namiętności sprawiają czasem, że
człowiek obojętnieje na śmierć, szuka
jej, albo gotów jest złożyć z własnego
życia ofiarę, by chronić istnienie bliskich.
    
     Stoicy upajają się myślą o naturalności
śmierci, która wyzwala nas od niedoli 
cierpienia i starości.  Życie jest wprawdzie
tragicznie krótkie, jednak dla szczęścia
obojętne jest to, jak długo żyjemy. Jest
to jeszcze jeden stoicki paradoks: Nie
ważne, jak długo żyjemy, ważne, czy 
żyjemy dobrze.
   
     Jaspers uznaje obawę przed śmiercią
za sytuację graniczną, która odsłania
przed nami skończoność naszej egzystencji
i zarazem możliwość istnienia czegoś, co
ją przekracza. Zamiast uciekać od myśli 
o śmierci i nieistnieniu, powinniśmy 
ją przeżyć. Tyle tylko, że trudno przeżyć
śmierć własną, skoro jej nigdy nie
doświadczamy.
    To samo mówi o utracie bliskich, z 
którymi niby po ich śmierci komunikujemy 
się. Jak?  Na to pytanie już nie odpowiada.   
    Platońskie i religijne argumenty na
rzecz nieśmiertelności duszy, podobnie
jak rozumowanie Epikura uznaje za
rodzaj intelektualnej spekulacji. Poza tym
ludzie uciekają od myśli o śmierci w
pracę i wszelkiego rodzaju rozrywki oraz
w mętne wyobrażenia religijne, mające
nieść pocieszenie.   

     Ja nie potrafiłbym wypowiedzieć
na temat perspektyw czekających mnie 
po śmierci żadnej myśli, która mogłaby 
mieć jakiś walor ogólny. Kiedy powrócę 
z zaświatów obiecuję, że wypowiem się 
na ten temat bardziej autorytatywnie. ;-) 
Obracam wszystko na chwilę w żart 
i wypowiadam się, jak sceptyk, choć 
postawa taka nie jest mi szczególnie bliska.
     To, czy istnieje po śmierci ciała dusza, 
czy zamieniamy się w kwiaty i w pokarm 
dla robaków, albo czy ma miejsce 
reinkarnacja, nie zajmuje mojej
uwagi. Podobnie, jak kwestia sądu i
pośmiertnej nagrody lub kary. Przekonanie
Sokratesa, że człowieka dobrego nie 
spotka po śmierci nic złego, budzi mą 
sympatię, ale mam wrażenie, że po 
śmierci nie ma już żadnego znaczenia 
kim byliśmy za życia, poza tym oczywiście,
że istnieje ludzka pamięć dobrych i złych
uczynków.  W tym sensie śmierć zrównuje
wszystkich - bogatego i biedaka, mędrca
i głupca, człowieka dobrotliwego i 
okrutnika.

     Chrześcijanie wierzą w cuda, których
dowodem ma być wskrzeszenie Łazarza
i pusty grób Jezusa...  

    Spinoza jest mi bliski, kiedy odrzuca
medytację o śmierci i oznajmia, że mądrość
jest myśleniem o życiu, a nie o śmierci. 
Tak więc pytanie, czy świadomość własnej
śmiertelności powinna jakoś wpływać na
to, co uważamy w życiu za ważne, nie jest
dla mnie wprawdzie pozbawione sensu,
ale należy je rozważać razem z innymi 
istotnymi pytaniami dotyczącymi sensu 
naszego życia, a nie sensu samej śmierci
i wyobrażeń o naszym pośmiertnym losie.  

      Dopuszczam jednak myśl, że być 
może się mylę...Jakieś dni jeszcze 
zapewne przede mną. Ostatnio dość
uważnie przyglądałem się umieraniu 
mojej koteczki Mitsuko, dniami i
nocami aż do chwili, kiedy zesztywniała
i przestała cierpieć. Kochałem Ją, ale
przecież inaczej kocha się człowieka
i kiedy on odchodzi taka obserwacja 
nie jest właściwie możliwa dla osoby
najbliższej. Zobaczyłem, jak umiera 
zwierzątko, w rozpaczy, że nie mogę
go przed niczym uchronić. 
    W chwili, kiedy zgasła, doznałem 
olśnienia i wydawało mi się, że jej
śmierć jest uwolnieniem, światłem. 
Ale, prawdę mówiąc, uważam to za
iluzję...Zamiast myśleć  "Cierpiała
do końca, aby potem nie istnieć", 
wyobrażam sobie duszę i jej 
uwolnienie, bo i sam poczułem się
uwolniony od współodczuwania jej
cierpienia.     
   









   

     









.............................
zdjęcie nazumi13

















........