Urywki (Wspomnienia, życie i śmierć)

    "Mijały lata i obraz pieszczot Okiego stawał się dla Otoko coraz czystszy, mniej fizyczny, a bardziej duchowy. Ona sama nie była już niewinną dziewczyną. On pewnie też oddalił się od ideału. Jednak ich dawna czułość wydawała jej się czymś pięknym i czystym. To była wysublimowana,  uświęcona wizja siebie, choć właściwie kogoś innego: wizja nierzeczywista, a jednak namacalna."

(Kawabata, Piękno i smutek, przekład Katarzyna Sonenberg-Musiał) 

"Shingo przypomniał sobie rysunek tuszem Watanabe Kazana, który widział parę lat temu w domu znajomego. 

   Rysunek przedstawiał kruka siedzącego na czubku uschniętego drzewa. Nosił tytuł Uparty kruk o świtaniu i majowy deszcz i podpisany był "Nobori." Przeczytawszy umieszczony na nim wiersz, Shingo pojął sens rysunku, a także nastrój samego Kazana. 

   Siedząc na szczycie drzewa, szarpany wiatrem i smagany deszczem kruk czekał na brzask. W tle wyczuwa się silny wiatr i ulewę. Shingo nie pamiętał dobrze jaki kształt miało to uschnięte drzewo. Zdaje się, pozostał tylko gruby pień, gałęzie obłamano. Kruka pamiętał dobrze. Wszystkie pióra nastroszone, czy to dlatego, że spał, czy że zmoczył go deszcz, a najpewniej z obu powodów naraz. Ogromny dziób. Kreska oznaczająca jego górną krawędź rozlała się i stała się nieco grubsza. Oczy miał otwarte, lecz wydawał się bardzo senny, na wpół rozbudzony. A z oczu wydzierała mu hamowana złość i siła. Kruk był bardzo duży. 

     Shingo wiedział o Kazanie tylko to, że wiódł życie nędzarza i że skończył rozpruwając sobie brzuch. I przyjął, że ten wizerunek kruka w deszczu o świtaniu wyraża jego nastrój w pewnym okresie życia. 

    Zdaje się, że przyjaciel powiesił obraz gdyż pasował mu do obecnej pory roku."

(Kawabata, Głos góry, przekład Ewa Szulc) 

"Lecz dzisiaj myślę, że najpiękniej będzie - w następnym wcieleniu miast zostać twą ukochaną czy też złączyć się z tobą w świecie duchów - odrodzić się jako kwiat śliwy lub oleandru i żeby ślub nam dał motyl, kapustnik, pyłek roznoszący. Wówczas nie rozmawiałabym z tobą zmarłym, jak to czynię teraz, wiedziona smutnym nawykiem człowieka." 

(Kawabata, Pieśń liryczna, przekład Blanka Kurata) 

"Dlaczego popełniła samobójstwo? Czy umarła dlatego, że zapędzona przez grzech w ślepy zaułek nie potrafiła już z niego wyjść? Czy dlatego umarła, że w ślepy zaułek zagnała ją miłość, której nie mogła opanować? Co popchnęło ją do śmierci: miłość czy grzech? Kikuji myślał o tym nadaremnie cały tydzień. 

     Teraz, gdy siedział z zamkniętymi oczami przed prochami tej kobiety, nie mógł wyobrazić sobie jej ciała, lecz mimo to ciepło jej dotyku spowiło go niby upajająca woń. Było to dziwne, jednak zupełnie naturalne wrażenie, którego doświadczał dzięki tej kobiecie. Nie mógł tego wytłumaczyć wspomnieniem jej dotyku, bo słyszał teraz raczej muzykę, a nie czuł kształtów jej ciała. 

     Po śmierci Oty źle sypiał, więc szukał lekarstwa w alkoholu. Ale i tak miał wiele snów i łatwo się budził. 

     Nie męczyły go jednak koszmary, bo gdy się budził podczas widzenia sennego, czuł jedynie słodkie odurzenie. Pewien czas leżał w łóżku oszołomiony. 

     Dziwił się jednak, że we śnie czuł uścisk zmarłej już kobiety. Nie miał wiele doświadczenia, więc tym bardziej go to zdumiewało. 

    - Jaka jestem grzeszna - powiedziała Ota Kikujemu nocą w hotelu w Północnej Kamakurze, jak również w pawilonie herbacianym, gdy przyszła do jego domu. Wtedy po tych słowach zaczynała drżeć i szlochać. Teraz, kiedy siedział przed jej prochami, powracał głos kobiety mówiącej o swej grzeszności i tłumił myśl o własnej grzesznej odpowiedzialności za jej śmierć. 

     Kikuji otworzył oczy. 

     Z tyłu załkała Fumiko. Widocznie starała się ukryć przed nim płacz, w końcu nie wytrzymała i rozpłakała się na głos, lecz szybko się opanowała."

    (Kawabata, Tysiąc żurawi, 

     Przekład Mikołaj Melanowicz) 

   "Skoro przyszła na świat w takim miejscu, to może do niej też przybędzie posłaniec z księżyca, jak do Kagui. - Chieko dostrzegła subtelny żart w słowach ojca, lecz wolała zatrzymać to dla siebie. 

    Obojętne, czy została porzucona jako dziecko, czy ją porwano, rodzice nie wiedzieli, gdzie się urodziła. Ani nie znali jej prawdziwej matki i ojca. 

    Chieko żałowała, że w ogóle o to spytała. Doszła jednak do wniosku, że lepiej będzie nie przepraszać. Ale co sprawiło, że nagle zadała takie pytanie? Sama dobrze nie wiedziała. Być może nieświadomie pomyślała o Masako, która twierdziła, że dziewczyna z Kitayamy jest do niej tak bardzo podobna...

     Nie wiedząc, co zrobić z oczami, Chieko spojrzała na czubek wielkiego klonu. Nocne niebo jaśniało lekką bielą, może od świateł miasta, a może od księżyca, który właśnie wyszedł. 

     - Niebo zaczyna przybierać kolor lata - powiedziała matka, patrząc w górę. - Chieko, przyszłaś na świat w tym domu. Nie ja cię urodziłam, ale narodziłaś się tutaj."

    (Kawabata, Dawna stolica, 

     Przekład Beata Kubiak - Ho-Chi)