O podstawie szczęścia

   Ludzie mają różne przemyślenia dotyczące tego, na czym polega szczęście. Przytoczę tu jedno z nich. Danek, jak prawdziwy człowiek ducha, w odpowiedzi na komentarz Odzia tak pisze:

    "Uczucie szczęścia nie jest czymś absolutnym, nawet najbardziej szczęśliwy człowiek może być jeszcze bardziej szczęśliwy. Dzisiaj mógłbym być jeszcze bardziej szczęśliwy zapewne tylko gdybym wygrał miliony w Lotto. Przejście na emeryturę oznacza, że zawsze będę otrzymywał $ 2,000 miesięcznie. Dodatkowe cztery lata pracy oznaczają, że otrzymam $ 3,000 miesięcznie emerytury w wieku 70 lat. Tutaj nawet nie potrzeba myśleć logicznie - otrzymam 50% więcej kasy za "tylko" cztery lata dodatkowej pracy. Wtedy gwarantuję Tobie będę bardzo, bardzo szczęśliwy. Zdrowie jest niesłychanie ważne, jednak ile ma się kasy miesięcznie na życie jest podstawą radości tego życia." 

     Dodam tylko, że nasz przyjaciel wierzy, że Bóg spełni jego prośbę i marzenie i będzie żył jeszcze w zdrowiu dodatkowe 95 lat, czego szczerze mu życzę. 

     W moim życiu przeczytałem sporo książek na temat szczęścia pisanych przez filozofów, mistyków, poetów i psychologów. Mam też za sobą mnóstwo dyskusji na ten temat z udziałem młodych ludzi. Wielu z nich patrzy na życie podobnie jak Danek, choć zwykle nie mieszają do tego opatrzności bożej. Najczęściej deklarują żartobliwie, że "pieniądze szczęścia nie dają, ale warto je mieć." Jest to pogląd o wiele bardziej umiarkowany od tego, który głosi Danek. 

      Nie chcę oceniać tego, co Danek pisze. Nie jesteśmy w szkole. Wykręcę się więc wspominając poglądy kilku filozofów na temat owej podstawy szczęścia. Diogenesa cynika pominę... ;-) W moim własnym poczuciu podstawą szczęścia, niezależnie od pomyślności losu (nazywanej też fartem), jest charakter człowieka.  Nie znaczy to jednak, że człowiek o dobrym charakterze ma zawsze szczęśliwy los, a może być nawet całkiem przeciwnie. Wydaje się jednak, że człowiek taki łatwiej znosi wszelkie nieszczęścia i przeciwności losu. 

      Wielki szkocki filozof Hume, pod sam koniec życia oceniał jego pomyślność, zwracając uwagę na to jak wiele mu przypadało w udziale środków do życia. Najwięcej pieniędzy miał w chwili pisania tych refleksji o własnym życiu. Niestety zaraz potem zmarł po ciężkiej chorobie, która całkowicie go zaskoczyła. Pisał to już w trakcie owej choroby nie bez pewnego żalu, choć samo umieranie znosił wyjątkowo dzielnie i z rzadką pogodą  ducha. Z utworów etycznych Hume' a w żaden sposób nie można jednak wysnuć konkluzji, że uważał posiadanie pieniędzy za podstawę szczęścia. Dla innych znajomość z nim była szczęściem, ponieważ był wyjątkowo dla ludzi  życzliwy. Z jego przyjaciół jedynie Rousseau miał inne odczucia. 

     Z kolei Schopenhauer był zdania, że nie ma w życiu większej wartości niż zdrowie. Zauważał jednak, że aby zajmować się filozofią, dobrze jest mieć zabezpieczenie majątkowe. Zapewnił mu je majątek rodzinny,  dzięki któremu mógł porzucić uniwersytet obrażony na to, że studenci wolą słuchać Hegla i żyć dalej samotnie jak człowiek wolny i poważny myśliciel, gardząc pospolitymi ludzkimi przyjemnościami. 

      Spinoza zauważył, że "ludzie nie potrafią wyobrazić sobie szczęścia bez idei pieniędzy jako przyczyny." Napisał to beznamiętnie jak badacz opisujący ludzkie namiętności, który nie pastwi się nad ludzkimi ułomnościami. Żył bardzo skromnie pod względem materialnym, mieszkając przez pewną część życia w wynajmowanym przez kogoś pokoju. Jak wszyscy wiedzą utrzymywał się ze szlifowania szkieł optycznych. Nie przyjął od umierającego przyjaciela pieniędzy, które ten chciał mu ofiarować i żadnych innych ofert, które mogłyby mu zapewnić dostatnie życie, ale ograniczałyby jego wolność. Kiedy miał już ciężką gruźlicę,  przyjaciele przynosili mu komfitury z dzikiej róży. Jak rozumiał szczęście...warto poczytać. (Jeśli ktoś jego poglądów nie zna).