La comedia finita

   Podziwiam zawsze cierpliwość Pani Ogawy. Nie ma

rzeczy, o których nie można byłoby z nią porozmawiać

przy zielonej herbatce.  Ceniła we mnie nie tylko 

melomana. Uważała, że potrafię podglądać życie jak 

voyerzy z japońskich obrazów ze świata ułudy.  To 

prawda, że czasem nie za bardzo umie słuchać.  Jak prawie 

każda kobieta nie wie, kiedy należy mówić, a kiedy milczeć, 

ale zawsze wysłuchuje wszystkiego do końca.  Tak było też 

w dniu jej śmierci. 

   

   Pani Ogawa rzuciła na mnie senne spojrzenie i zapytała

   - Czy miałeś jakieś nowe wrażenia muzyczne? -

   - Ostatnio niewiele słucham. Ale chyba Henri-Jaques  

   de Croes.  - 

   W półmroku panującym w pokoju jej żółte oczy świeciły

jak para świetlików, albo oczy kotki.  

   - Żartujesz chyba!  Przecież nikt go nie zna. To jakaś 

dodekafonia, czy minimalizm?...A może wymyśliłeś to 

nazwisko? Myślisz, że stara Ogawa się nie połapie?  - 

   - Bruksela 1734. Sześć koncertów skrzypcowych. 

Minorowe - cudowne!   Dawno nie byłem już tak 

zaskoczony i zdziwiony, a moja melancholijna dusza

skakała z radości, jak smażone rybki na patelni 

kucharza. -

   - Ale, kto to w ogóle gra? 

   - Jakiś mało znany zespół, jednak zauważyłem w nim 

świetnego skrzypka barokowego, który grał też ładnie 

Mozarta.  Francuz o hiszpańskim nazwisku. Gra

subtelnie, ale nie przesadza z ozdobnikami. To już

weteran. Kompozytora też znam od dawna.  Podobały 

mi się kiedyś jego motety.  O koncertach nawet nie 

słyszałem. - 

   - Pewnie w stylu włoskim?  -

   - Ale bardziej poważne, jakby ocienione mrokiem 

północy. I zagrane tak delikatnie...Nie jakieś 

wirtuozowskie, prześliczne. - 

   -  Jeszcze jeden epigon. -

   - Jaki epigon?  To jest naprawdę piękne! -

   - Piękne...To słowo nic nie znaczy. A gdzie analiza 

muzykologiczna? -

   - Wie pani przecież, że jestem dyletantem. -

   - I to mi się w tobie najbardziej podoba.  Mój mąż

poległ na wojnie w randze generała.  Gdyby był 

dyletantem, to może by przeżył.  O czym chcesz napisać 

swoje nowe opowiadanie? -

   - Nie zamierzam już niczego więcej pisać. -

   - Ale, gdybyś przypadkiem zmienił zdanie? -

   - To mogłaby być taka senna fantazja. Coś w rodzaju

utworu na flet i basso continuo...Jestem o dwadzieścia

lat młodszy, no może o piętnaście...i idę do dzielnicy 

uciech, a tam przyjmuje mnie brunetka. Na imię ma 

Nastia, albo Natasza.  

   - Coś słyszałam, że lubisz blondynki. Może to być 

nie bez znaczenia dla twej opowieści. I co się wydarzy 

dalej? - 

   - Niewiele. Kładę się na łóżku, a ona próbuje poradzić

sobie z moją impotencją. Jest piękna!   I bardzo oddana. 

Męczy się przez dobrą godzinę, ale mój przyjaciel wciąż 

jest jak maleństwo. Obdarza je czułymi pieszczotami,

albo dla żartu podnosi i upuszcza, patrząc jak bezwładnie 

opada. Czuję, że nigdy sobie tego nie wybaczę. Zaczynamy, 

a właściwie to ona zaczyna, filozofować na temat życia. 

W końcu udaje jej się coś z niego wydusić jak ze 

zmiażdżonego ślimaka i mówi: "La comedia finita! " -

   - Naprawdę tak powiedziała? -

   - To znaczy raczej powie... -

   - I dlatego ją zamordowałeś? - 

   - Ogarnęła mnie wielka czułość, chciałem jej tyle 

powiedzieć, ale już ktoś pukał do drzwi pokoju, a 

właściwie dobijał się i można było myśleć, że zaraz

wejdzie. -

   - Ten rodzaj seksu bywa pociągający, ożywia 

wyobraźnię kobiety i jeśli nie jest mechaniczny, jest 

jak miłosne wyznanie.  Tylko, wybacz, ten twój mały 

przyjaciel...Pewnie po tym, jak go upuściła, całowała 

go w czółko. Czy to aby nie masochizm? Naprawdę 

taka piękna i oddana?  A może chciała mieć stałego 

klienta? -

   - Jestem pewien, że zakochałabyś się pani w niej od 

pierwszego wejrzenia... - 

   - A nie od pierwszego dotyku, mój Szekspirze? Czyli 

dobrze wyedukowana? -

   - Przeciwnie. Sprawiała wrażenie nowicjuszki. Ale 

czułem, że naprawdę mnie kocha. Nikt nigdy nie był 

dla mnie tak czuły. -

    Pani Ogawa wybuchnęła śmiechem.

   - To typowe!  Gejsze muszą na to uważać. Nie wolno

im dopuścić do tego, żeby klient się zakochał. To 

byłoby niezgodne z zasadami.  Byłeś jeszcze potem 

u niej? -

   - Nie chciałem, żeby się męczyła.  Było mi z tego 

powodu przykro. Przykro, to nawet za mało 

powiedziane... -

   - Prezerwatywkę założyła ci ustami?  Czy używaliście

grubego Durexa?  To sprawia, że dotyk jest mniej 

sensytywny. I dlaczego poszedłeś do niej niewyspany,

a przedtem przez pół dnia błąkałeś się po mieście?

Pewnie nic nie jadłeś i dotarłeś tam będąc u kresu

sił. Organizm trzeba wzmacniać wypoczynkiem!  

Niektóre leki też tragicznie działają na męską 

potencję. Zapewne odwiedzając to miejsce nie czułeś

się bezpiecznie.  Nigdy nie wiadomo, kogo tam się

spotka. Są przecież choroby. A kogo tak naprawdę

cieszy płatna miłość?  -  

   - Zawstydza mnie pani znajomością rzeczy.  Tego 

szczegółu z kondomem jeszcze nie opracowałem, ale 

chętnie przyjmę pani sugestię.  -

   - A ona też zakochała się w Tobie?  W jej oczach 

była tęsknota, zaczęła ci się zwierzać?  Pewnie 

naczytałeś się tych rosyjskich pisarzy, dla których 

upadła dziewczyna to największy autorytet moralny,

nieskalane sumienie w najczystszej postaci, 

skrzywdzona, ale pełna pokory, prawie święta, jak

Sonia Fiodora.  A jak napisał inny wielki pisarz, 

mężczyźni lgną do takich jak robactwo. Krwiożercza

prostytutka to dla tych pisarzy rzadkość. A i w nią 

przecież nie rzucisz kamieniem!   -    

   - Rozmawialiśmy o życiu.  Ale nagle spytała mnie 

"Czy istnieją prawdy do tego stopnia nijakie, żeby w 

żadnym wypadku niczemu nie służyły?"  To również 

ważny dla mnie szczegół mojej opowieści. Zdziwiłem 

się skąd zna Rousseau. Odpowiedziała, że w Rosji 

studiowała filozofię i zachęcała mnie do tego, abym 

i ja się nią zainteresował, ponieważ filozofia to 

mądrość, oczywiście nie zawsze, jednak bywa, że nią 

jest, a wtedy potrafi nawet zmienić życie człowieka, 

jak miłość, o ile przezwycięży atawistyczny lęk.  -    

   - To ty byłeś w tym opowiadaniu klientem, który 

zawsze pytał:"Jak długo to będzie trwało?", a 

dziewczyna odpowiadała:  "Nie wiem, kotku!  Aż się 

spuścisz!  To zależy od ciebie. Jeden klient potrzebuje 

pół godziny, a inny od razu. "

   - Niezła wymówka!  To też jest jeszcze do ustalenia.

Wciąż brak mi pewnych danych opisujących psyche 

mego bohatera.  Poza tym, że jest nieśmiały. -

   - Masz jakiś pomysł, jak to dalej ciągnąć? -

   Przełknąłem łyk herbaty, a w tym czasie Pani Ogawa

przyglądała się skrzydełkom owadów na okiennej szybie   

z takim zaciekawieniem, jakby nigdy ich nie widziała. 

Parę razy wcześniej pytała mnie, jak to jest możliwe, 

że przy zamkniętym oknie owady dostają się do środka.  

Słowa ciągnąć użyła z niejaką premedytacją. 

   - A może tak?   Wracam skądś późno wieczorem, 

dwadzieścia lat później, w ponury zimowy dzień i nagle

widzę ją prze sklepem z męskimi manekinami...Już nie 

pracuje tam, gdzie pracowała, tylko na ulicy. Jest tak 

samo piękna.  Podchodzę do niej z nadzieją.  "Amator 

starych samochodów" - mówi na mój widok i zaprasza 

mnie na klatkę schodową.  Pochyla się na chwilę w 

mroku, a potem dzwoni do niej telefon.  "Ilu panów?" 

- pyta rzeczowo. Jeszcze nie wiem, czy spełnia swój 

rytuał na dole, obok drzwi od piwnicy, czy na ostatnim 

piętrze kamienicy. Ale na pewno nie w windzie.  

Idziemy po drewnianych, skrzypiących schodach, 

nadsłuchując trwożnie, czy nie otworzą się jakieś drzwi. -

    - To się rozmarzyłeś!  I jak się rozwija wasza znajomość?

Czy to wtedy ją mordujesz?  Przyznam, że dla mnie to 

wszystko jest za mało perwersyjne.  Poza tym pomijasz 

ważne szczegóły - idąc, była trochę zdyszana, z trudem 

łapała oddech, a w mroku próbowałeś ukradkiem zobaczyć 

jej twarz. Nie wspominasz prawie o tym, co czujesz, choć

pojawia się słowo nadzieja.  A może ona też tęskniła za

tobą?  Pamiętasz to: "Biedna kobieta" - litują się ludzie,

a ja jak dziecko maleńkie głośno płaczę, błądzę bez celu

i wieści wciąż od ciebie daremnie wypatruję." -

     Tym razem Pani Ogawa zaśmiała się nieco piskliwie 

jak mysz pragnąca ukryć swe uzębienie. Ale przecież 

była to tylko drobna złośliwość, wymagająca jedynie

pewnej znajomości poezji starojapońskiej. 

    - Jeszcze nie wtedy... Manekiny...Zawsze budziły we mnie 

jakąś grozę.  Była odwilż i topniał śnieg mieszając się z 

błotem. Ja wtedy nie miałem jeszcze poczucia realności 

śmierci. Chodziłem po mieście godzinami w nadziei, że coś 

wyrwie mnie z tego piekła.  -

    - Przypominasz jej waszą dawną miłość?  Wyznajesz ją? 

Głaskasz po głowie, przytulasz?  -

    - Na chwilę przytulam. -

    - Płaczesz? - 

    - Dopiero następnego dnia. - 

    - I wtedy powstaje w twym umyśle idea, żeby ją 

uwolnić?  Niech umrze Piękna i Czysta jak w twoim 

marzeniu. Chciałeś popełnić samobójstwo? -

    - Za dużo chyba czasem sugerujesz!...Może to nie 

jest żadna idea, tylko odruch litości?  Może to nie 

dlatego chciałem się zabić? -

    - A jak się żegnacie? -

    - Pyta, czy mam papierosa. To znaczy: "Czy masz 

ogen?" -

    - A ty oczywiście nie masz ogna? - 

    - A ja oczywiście nie mam.  -

    - Co zrobisz, żeby czytelnik nie miał wrażenia, że to

jakaś dekadencja, albo śmiertelna nuda?  Jak ocalisz 

sens swego utworu?  Dość czarno to widzę! -

    - Wcale nie zamierzam go ratować. Jest nie do 

ocalenia. Ale dlaczego zakłada pani milcząco, że 

kochała każdego klienta? Pomińmy taką nieuprawnioną 

przesłankę. Może po raz pierwszy w życiu poczuła, że 

ktoś ją kocha i potem już nigdy nie przeżyła tego po raz 

drugi?  Może to był ten moment, ta chwila - jedyna w 

jej życiu, kiedy objawił jej się cud miłości?...Tak, jak 

mnie się objawił! - 

    - I chcesz powiedzieć, że ona Ciebie wtedy kochała?  

Zimbardo pisze, że nieśmiali są trudnymi klientami.  

Ale musiałeś ją zamordować?  - 

    - Trochę dziwna sugestia. Może zaczekam, aż skończy 

85 lat.  Zna pani piosenkę Weila o Jenny, która w 

stu językach świata potrafiła mówić mężczyznom

"Nie."?  - 

     - A kto jej nie zna? ...Jest urocza!  Ale jestem pewna,

że ją zabiłeś, albo zabijesz!  Tę twoją Nataszę!  Strona  

techniczna waszego romansu nie interesuje mnie, 

bardziej jej czułość. Potrafisz ją wytłumaczyć?  

Przecież nie litowała się nad tobą? -

     - Opowiadanie to nie utwór dydaktyczny.  A skąd

niby mam to wiedzieć? -  

     -  Czy w tym "La comedia finita!" była rozpacz? 

Jak byście oboje byli skazańcami i za chwilę czekała

was śmierć?  - 

     - Żąda pani ode mnie zbyt dokładnej 

odpowiedzi. Są rzeczy, o których nie można 

mówić...Tak, jakbyśmy razem czekali na śmierć i nie

było już dla nas żadnej nadziei. -

     - A może po prostu się podnieciła?  - 

     - Pani i takie myśli... -

     - Pytała, czy masz żonę? ...Co leciało z taśmy? 

Czajkowski?  - 

     - Ma pani poczucie humoru. -

     - Pokażesz mi, jak skończysz pisać? -

     - Co? -

     - No, wiadomo...Twego małego i miękkiego jak

aksamit przyjaciela.  -

     - Dawno już przestał być mały. -

     - Jest jak drzemiący tygrys!  Ale...wciąż nie poznałam

jeszcze motywu zbrodni.  Impotencja nie jest żadnym

wytłumaczeniem!  - 

     - Mój utwór jest jeszcze, że tak powiem, w powijakach

...Tak się mówi.  Muszę to przemyśleć. Przecież impotencja

sama musi mieć jakąś przyczynę, akurat w takiej chwili, a

w tylu innych, bez znaczenia dla życia, nie.  

     - Może oszołomiło cię i przeraziło zarazem piękno 

tej Afrodyty i wołałbyś się do niej modlić oczami?...

Zakochał się i nie zabił.  Za to zabił ofiarę, ale nie 

wie, dlaczego?  Może słońce akurat mocno świeciło? - 

     - Życie bywa absurdalne...Ale przychodzi mi do głowy

raczej mrok. - 

     - Uduszenie?  Zaciśnięcie pętli?...A może zabiłeś ją

za pierwszym razem, a drugiego w ogóle nie było?  

Gdzie ukryłeś zwłoki? Zostawiłeś je tam? Wybiegłeś

i nikt cię nie zauważył?  Jak długo potem nie wychodziłeś

z domu? -  

    - To po tych dwudziestu latach dopiero spotkałbym 

jej ducha?  -

    - A duch, przepraszam bardzo, robi to...?  Same

sprzeczności!  Musisz chyba nad tym jeszcze 

popracować. Za to nie dałabym nawet pięciu tysięcy 

jenów!  Ale, z tego co wiem na temat duchów, wynika 

jasno, że mogą się one ukazać na chwilę przed 

śmiercią, żeby zaniepokoić przyszłego nieboszczyka. 

Nie może tak po prostu umrzeć nie poznawszy ciężaru  

swych win. Zapętliło się życie, co?  -

    - Ja jej nie zabiłem... -

    - Zdarza się!   Nie zadręczaj się tym!  Czasem tracimy

tę jedną jedyną okazję na miłosne wyznanie. Niczego nie

żałuj!   Chociaż wolałabym zobaczyć jak ją dusiłeś.

Uwielbiam, lubię takie sceny w filmach.  Moje napięcie cały 

czas rosło w rozmowie z tobą. Sprawiłeś mi ogromny zawód.  -

     Podała mi białe, skórzane rękawiczki i poprosiła, 

żebym ją udusił.  Wiedziałem, że robi to z litości.  Ale 

nie mogłem, nie potrafiłem jej zabić...